Artykuł zaktualizowany 9 stycznia 2025
Pacjenci skarżą się na nadmierną senność, osłabienie, brak sił i motywacji do pokonywania codziennych trudności, tyją mimo spadku apetytu. To choroba Hashimoto. Aby wyciszyć jej symptomy, należy zadbać o dobrze skomponowana dietę, która sprzyja poprawie samopoczucia. Wśród substancji, które mogą zaostrzać przebieg Hashimoto wymienia się kofeinę i teinę zawarte w herbacie, ale także wiele innych produktów żywnościowych. Co chorzy w ogóle mogą jeść i pić?
Choroba Hashimoto polega na tym, że układ immunologiczny zaczyna produkować przeciwciała, które atakują komórki tarczycy. Z czasem dochodzi do wyniszczenia gruczołu tarczowego. Choroba często ujawnia się pod wpływem stresujących sytuacji, np. po porodzie.
Co pogarsza Hashimoto?
Aż 90-95 proc. chorych na Hashimoto stanowią kobiety, przy czym wskaźnik zachorowań wzrasta z wiekiem. Schorzenie występuje we wszystkich grupach wiekowych, obejmuje także niewielki odsetek dzieci. Schorzenie jest chorobą uwarunkowaną genetycznie. Pacjenci skarżą się na nadmierną senność, osłabienie, brak sił i motywacji do pokonywania codziennych trudności. Szybko męczą się. Jeśli choroba nie jest leczona, pojawiają się zaburzenia pamięci i trudności z koncentracją oraz depresja.
Część kobiet w okresie przekwitania tyje pomimo spadku apetytu. Pojawiają się zaparcia. Włosy stają się suche i łamliwe, a skóra sucha, blada i zimna. Lekarze stwierdzają u pacjentów zwolnienie czynności serca, obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, zmniejszenie częstości oddechów. U obu płci obserwuje się zmniejszenie libido, a u kobiet pojawiają się zaburzenia miesiączkowania.
Choroba Hashimoto jest leczona farmakologicznie. Towarzyszyć temu powinna odpowiednio zbilansowana dieta, która sprzyja spowolnieniu procesu zapalnego, usprawnia działanie lekarstw, a przez to bezpośrednio wpływa na poprawę samopoczucia. Lekarze zalecają unikanie napojów z wysokim indeksem glikemicznym, kawy, mleka, energetyków, słodkich napojów gazowanych i soków owocowych.
Jaka dieta jest najlepsza na Hashimoto?
W przebiegu choroby Hashimoto zalecana jest zbilansowana dieta, indywidualnie dostosowana do potrzeb osoby chorej, która stanowi bogate źródło składników odżywczych kluczowych dla prawidłowej syntezy hormonów tarczycy T3 i T4 oraz ograniczenie żywności o wysokim stopniu przetworzenia. Dieta nie powinna odbiegać znacząco od ogólnych zasad żywienia, a więc uwzględniać 4-5 posiłków dziennie spożywanych w regularnych odstępach czasu co 3-4 godziny.
W diecie osób z chorobą Hashimoto warto zwrócić uwagę na elementy diety, które mają zasadnicze znaczenie dla optymalnej pracy gruczołu tarczowego. Przede wszystkim powinno się zapewnić pacjentom odpowiednie zaopatrzenie organizmu w takie składniki pokarmowe, jak jod, selen, żelazo, cynk, witamina D oraz antyoksydanty.
Co jeść na śniadanie przy Hashimoto?
Osoby chore na Hashimoto powinny wiedzieć, że w ich leczeniu ważna jest godzina, kiedy jedzą śniadanie, a dokładnie ile czasu minęło od przyjęcia leku. Rzecz jasna liczy się również to, co jedzą na śniadanie. Jeśli chodzi o porę pierwszego posiłku, to należy przestrzegać godzinnej przerwy między połknięciem tabletki a śniadaniem. Ma to ogromne znaczenie dla właściwego przyswajania substancji aktywnej z leku.
W produktach na śniadanie dla pacjentów z chorobą Hashimoto powinny znaleźć się węglowodany złożone (np. pełnoziarniste pieczywo, płatki, kasze), dobrej jakości białko (np. jajka, wędlina, ryby, nasiona roślin strączkowych, komosa ryżowa, amarantus, orzechy i pestki), zdrowe tłuszcze (np. oleje roślinne, awokado, orzechy, nasiona chia) oraz źródła składników mineralnych i witamin (magnezu, żelaza, selenu, cynku, jodu, witaminy B12).
Proponujemy owsiankę z jabłkiem i cynamonem, do której potrzebujemy cztery łyżki płatków owsianych, ¾ szklanki mleka owsianego, jabłko, pół łyżeczki miodu, łyżeczkę rodzynków, szczyptę cynamonu oraz dwa orzechy włoskie. Na wstępie w garnku doprowadzamy do wrzenia mleko, wrzucamy płatki i cynamon. Gotujemy jeszcze około pięciu minut. Na koniec przekładamy do miseczki, dodajemy starte na tarce jabłko, miód, rodzynki oraz posiekane orzechy.
Mamy też pomysł na gryczankę z borówkami. Potrzebujemy trzy łyżki kaszy gryczanej niepalonej, pół szklanki mleka owsianego, łyżeczkę nasion chia, dwie garście borówek oraz łyżkę posiekanych orzechów laskowych. Zaczynamy od ugotowania kaszy zgodnie ze wskazówkami na opakowaniu. Kaszę blendujemy na mus z mlekiem i garścią borówek. Przekładamy do miseczki, dodajemy nasiona chia, orzechy i pozostałe borówki.
Czego absolutnie nie jeść przy Hashimoto?
Z diety osób z chorobą Hashimoto należy wyeliminować żywność o wysokim stopniu przetworzenia, bogatą w cukry rafinowane oraz nasycone kwasy tłuszczowe. Zaleca się także unikanie nadmiernych ilości alkoholu. Warto ograniczyć produkty bogate w substancje wolotwórcze (kapusta, brukselka, brokuły, kalafior, kalarepa, rzepa, brukiew czy jarmuż).
Substancje te w mniejszych ilościach znajdują się także w gruszkach, kaszy jaglanej, szpinaku i truskawkach. Ich zdroworozsądkowe spożycie przy jednoczesnym zapewnieniu optymalnej podaży jodu oraz selenu wraz z dietą nie powinno mieć niekorzystnego wpływu na pracę tarczycy. U osób z chorobą Hashimoto nie zaleca się stosowania diet niezbilansowanych pod względem składników odżywczych, czyli niskotłuszczowych, niskobiałkowych oraz niskowęglowodanowych.
Na diecie osób z chorobą Hashimoto należy odstawić mąkę białą (ma wysoki indeks glikemiczny), żytnią i jęczmienną (duża zawartość glutenu) oraz słodycze, cukierki, ciasta, dżemy i soki owocowe (zawierają cukry proste). Warto ograniczyć nabiał, gdyż zawarte w nim tłuszcze mogą hamować syntezę hormonów tarczycy.
